سرویس غذاخوری 12 نفره
مضرات قهوه چیست و مصرف زیاد آن چه عواقبی دارد؟
قهوه یک نوشیدنی پرطرفدار در سرتاسر جهان است که می توان گفت میلیون ها نفر در کل دنیا روز خود را با این نوشیدنی آغاز می کنند و طی سال های اخیر محبوبیت این نوشیدنی معطر به اوج خود رسیده است. اگر چه بسیاری از افراد قهوه را منبعی غنی از آنتی اکسیدان ها دانسته و معتقدند یک محرک قوی برای آن هاست اما سوالاتی در مورد این نوشیدنی وجود داشته که ذهن افراد بسیاری را به خود جلب نموده است. این که مضرات قهوه چیست و مصرف زیاد آن چه عواقبی دارد یکی از سوالات بسیار پرتکرار در مورد قهوه است. از این رو در این مطلب از مجله هوم لوریا قصد داریم به طور کلی به بررسی فواید و مضرات قهوه بپردازیم و بینیم قهوه برای چه افرادی مضر است:
فهرست مطالب
بررسی فواید قهوه
بررسی فواید قهوه
اول از هر چیرزی به بررسی فواید قهوه می پردازیم. قطعاً نوشیدنی قهوه که این روزها بسیار محبوب شده و افراد زیادی حتماً روزی یک بار به سراغ این نوشیدنی رفته و حتی به شوق آن ست فنجان قهوه خوری کرده اند فوایدی داشته که تا به این اندازه موردتوجه قرار گرفته است. اما فواید قهوه چیست؟ برخی از مهم ترین فواید نوشیدن قهوه را می توان موارد زیر دانست:
افزایش هوشیاری و عملکرد شناختی
ماده اصلی قهوه کافئین است که در واقع یک محرک سیستم عصبی مرکزی است و باعث بهبود تمرکز، خلق و خو، زمان واکنش و نیز حافظه کوتاه مدت می شود. از این رو یکی از فواید قهوه این است که در روزهای شلوغ بالاترین سطح هوشیاری را فراهم می کند.
بهبود عملکرد فیزیکی
کافئین قادر به افزایش سطح آدرنالین خون است و اسیدهای چرب را از بافت های چربی آزاد می کند که به عنوان سوخت بدن استفاده می شوند. از این رو ورزشکاران پیش از تمرین به منظور افزایش استقامت و کاهش احساس خستگی، قهوه می نوشند.
سرشار از آنتی اکسیدان ها
قهوه را می توان یکی از بزرگ ترین منابع آنتی اکسیدان ها در رژیم غذایی غربی به شمار آورد. این آنتی اکسیدان ها با رادیکال های آزاد مبارزه نموده و همانطور که می دانید رادیکال های آزاد عامل اصلی آسیب سلولی و پیری هستند و آنتی اکسیدان ها کمک می کنند تا خطر ابتلا به بیماری های مزمن در افراد کاهش پیدا کند.
کاهش خطر ابتلا به برخی بیماری ها
طبق مطالعات انجام شده مصرف منظم و البته متعادل قهوه می تواند خطر ابتلا به بیماری های زیر را کاهش دهد:
- دیابت نوع 2: بهبود حساسیت به انسولین یکی از فواید قهوه است و از این رو با مصرف منظم و متعادل آن می توان کمتر دچار بیماری دیابت نوع 2 شد.
- بیماری پارکینسون و آلزایمر: کافئین از نورون ها محافظت نموده و به این شکل در کاهش ابتلا به بیماری پارکینسون و آلزایمر موثر است.
- برخی سرطان ها: قهوه کمک می کند تا خطر ابتلا به برخی سرطان ها از جمله سرطان کبد و روده بزرگ کاهش پیدا کند.
- بیماری های کبدی: بیماری های کبدی مانند سیروز نیز از بیماری هایی هستند که مصرف منظم قهوه می تواند در جلوگیری از بروز آن ها موثر باشد.
- افسردگی: مصرف قهوه ممکن است باعث کاهش خطر ابتلا به قهوه شده و به بهبود خلق و خو کمک کند.
افزایش سلامت قلب
برخلاف تصور بسیاری از افراد مصرف متعادل قهوه نه تنها مشکلی برای قلب ایجاد نمی کند بلکه خطر سکته مغزی را نیز کاهش خواهد داد.
قهوه برای چه کسانی مضر است؟
تا به این جا فهمیدیم که قهوه در صورتی که به میزان متعادل مصرف شود فواید بسیاری به همراه دارد. اما برای برخی از گروه ها این نوشیدنی مضر است یا باید با احتیاط بیشتری توسط آن ها مصرف شود. در پاسخ به این که قهوه برای چه کسانی مضر است می توان به گروه های زیر اشاره نمود:
- زنان باردار و شیرده: کافئین حتی می تواند از جفت عبور نموده و به شیر مادر راه پیدا کند. از این رو مصرف بیش از حد قهوه می تواند منجر به افزایش خطر سقط جنین، وزن کم در زمان تولد و نیز اختلالات خواب در نوزاد شود. از این رو باید در این دوران مصرف قهوه قطع شده یا این که به صورت محدود مصرف شود.
- افراد مبتلا به اضطراب یا اختلالات پانیک: کافئین علائم اضطراب را تشدید می کند و افرادی که درگیر اضطراب یا پانیک اتک هستند باید در مصرف این نوشیدنی احتیاط کنند.
- افراد مبتلا به مشکلات قلبی- عروقی: افرادی که دارای سابقه آریتمی قلبی یا همان ضربان قلب نامنظم هستند یا این که فشار خون بالا و کنترل نشده یا دیگر بیماری های قلبی دارند باید حتماً با مشورت پزشک خون قهوه مصرف کنند.
- افراد مبتلا به مشکلات گوارشی: مصرف قهوه می تواند باعث تشدید رفلاکس، زخم معده، سندرم روده تحریک پذیر و دیگر بیماری های گوارشی شود.
- افراد دارای مشکلات خواب: در صورتی که در به خواب رفتن مشکل دارید بهتر است مصرف قهوه را به ویژه در ساعت های بعد از ظهر و عصر محدود کنید.
- افرادی که برخی داروهای خاص مصرف می کنند: گاهی کافئین با برخی از داروها از جمله داروهای تیروئید، داروهای ضد افسردگی و آنتی بیوتیک ها تداخل داشته و به همین دلیل در صورت مصرف داروهای خاص نیاز است که حتماً با یک پزشک یا داروساز مشورت شود.
- کودکان و نوجوانان: سیستم عصبی کودکان به کافئین حساسیت بیشتری داشته و مصرف آن می تواند در کودکان منجر به بروز اختلال خواب، اضطراب و مشکلات تمرکز شود.
مصرف بیش از حد قهوه چه ضرری دارد؟
بعد از بررسی فواید قهوه و بررسی این که قهوه برای چه کسانی مضر است حالا وقت آن است که ببینیم قهوه چه ضرری دارد و با عوارض قهوه آشنا شویم. به طور کلی نوشیدن قهوه نه تنها ضرری ندارد بلکه می تواند فواید بسیاری را به همراه داشته باشد و در واقع این مصرف بی رویه همان چیزی است که مشکل ساز می شود. از این رو مضرات قهوه را می توان در صورت مصرف بیش از حد آن موارد زیر دانست:
بروز اختلال در خواب
همانطور که گفته شد کافئین یک محرک سیستم عصبی مرکزی است که گیرنده های آدنوزین را در مغز مسدود نموده و با افزایش احساس هوشیاری، احساس خواب آلودگی را کاهش می دهد. به طور کلی 3 تا 6 ساعت طول می کشد تا غلظت قهوه در بدن به نصف برسد اما با این حال این مدت زمان می تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. از این رو مصرف قهوه به ویژه در ساعات پایانی روز به صورت قابل توجهی می تواند شروع خواب را به تعویق انداخته و با کاهش مدت زمان کل خواب موجب افزایش تعداد دفعات بیدار شدن در طول شب شده و در کیفیت کلی خواب اختلال به وجود می آورد. با اختلال در خواب فرد با مشکلاتی چون خستگی روزانه، کاهش عملکرد شناختی و مشکلات خلقی رو به رو خواهد شد.
افزایش اضطراب و تحریک پذیری اعصاب
مصرف بیش از حد و بسیار بالای کافئین علائم اضطراب را در افراد مستعد تشدید می کند. در واقع کافئین هورمون های استرس مانند اپی نفرین و کورتیزول را آزادسازی نموده و به دنبال آن ضربان قلب افزایش یافته و مشکلات دیگری چون تنفس سریع، تعریق، احساس بی قراری و عصبی بودن برای فرد رخ خواهد داد. این علائم در افرادی که درگیر اختلالات اضطرابی یا حساسیت به کافئین هستند ممکن است به صورت اضطراب شدید، حملات پانیک، تحریک پذیری و پارانویا خود را نشان دهد.
اختلال در سیستم گوارشی
از دیگر عوارض قهوه اثرات مخرب آن بر سیستم گوارش است. در واقع قهوه می تواند بر روی سیستم گوارش زیر اختلالات زیر را ایجاد کند:
- افزایش اسید معده: کافئین محرک ترشح اسید معده است و می تواند باعث تشدید علائم بیماری هایی چون رفلاکس معده، زخم معده و بازگشت اسید معده به مری شده و سوزش سردل، درد معده و ناراحتی را به همراه داشته باشد.
- اثر ملین: کافئین همچنین گاهی با تسریع حرکات پریستالتیک در برخی افراد باعث ایجاد نیاز فوری به دفع و حتی اسهال شده که البته این موضوع در صورت خالی بودن معده بسیار شایع تر است. این موضوع در افرادی که دچار سندرم روده تحریک پذیر با الگوی اسهال هستند می تواند باعث مشکل شود.
افزایش ضربان قلب و فشار خون
کافئین می تواند به طور موقت باعث افزایش ضربان قلب و افزایش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک شود. این اثرات به طور معمول گذرا هستند و در افرادی که به صورت منظم قهوه می نوشند معمولاً نسبت به آن تحمل پذیری ایجاد می شود. با این وجود در افراد حساس، افرادی که به کافئین عادت نداشته یا این که از قبل دارای بیماری های قلبی- عروقی مانند فشار خون بالا یا آریتمی هستند مصرف بیش از حد قهوه می تواند خطرآفرین باشد و این علائم را تشدید نموده یا عوارض جدی تری را به وجود آورد.
وابستگی به کافئین
مصرف منظم روزانه بیشتر از 400 میلی گرم، معادل 4 فنجان قهوه باعث وابستگی جسمی می شود. بعد از دوره مصرف منظم در صورتی که فرد مصرف کافئین را به صورت ناگهانی قطع کند ممکن است دچار سندرم ترک کافئین شود. علائم این سندرم به طور معمول 12 تا 24 ساعت بعد از آخرین مصرف خود را نشان داده و 2 تا 9 روز ادامه دار خواهد بود. از شایع ترین علائم سندرم ترک کافئین عبارتند از:
- سردرد
- خستگی
- کاهش سطح هوشیاری و تمرکز
- خواب آلودگی
- تحریک پذیری
- خلق افسرده
- علائم شبه آنفولانزا مانند درد عضلانی و تهوع
تداخل با جذب مواد مغذی
کافئین می تواند جذب برخی مواد معدنی را مختل کند. برای مثال گزارش شده که کافئین ممکن است سبب افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار شود. البته این موضوع در افرادی که از طریق رژیم غذایی خود کلسیم کافی دریافت می کنند نگران کننده نیست اما چنانچه مصرف قهوه در فرد بسیار بالا باشد و از طرفی کلسیم کافی دریافت نکند این موضوع مشکل ساز خواهد بود. این موضوع در زنان یائسه که در معرض خطر پوکی استخوان هستند خطرآفرین تر است و مصرف زیاد قهوه می دهند تراکم استخوانی را در آن ها کاهش دهد. کافئین همچنین باعث کاهش جذب آهن موجود در منابع گیاهی شده و به همین دلیل توصیه می شود که از مصرف همزمان قهوه با وعده های غذایی غنی از آهن خودداری شود.
وابستگی به قند و افزودنی ها
خیلی از افراد عادت داشته قهوه را با شکر، خامه، شربت های طعم دار و دیگر افزودنی های پرکالری مصرف کنند. این افزودنی ها باعث افزایش میزان کالری دریافتی شده و به تدریج مشکلاتی چون افزایش وزن، مشکلات متابولیکی، دیابت نوع 2 و دیگر بیماری های مرتبط با مصرف بیش از حد قند و چربی را به همراه داشته باشد.
بررسی فواید و مضرات قهوه برای مردان
بررسی فواید و مضرات قهوه برای مردان
هر چند اگر فایده و ضرری در مورد مصرف قهوه وجود داشته باشد مربوط به هر دو جنس است اما برخی موارد را می توان صرفاً فواید یا مضرات قهوه برای مردان دانست که در ادامه به آن ها اشاره شده است:
- سلامت جنسی: برخی مطالعات نشان می دهد که مصرف متعادل قهوه در آقایان خطر اختلال نعوذ در مردان را کاهش می دهد، هر چند در این زمینه باید تحقیقات بیشتری انجام شود. مکانیسم احتمالی مرتبط با بهبود جریان خون است.
- سلامت پروستات: از دیگر فواید قهوه برای مردان تاثیر آن در سلامت پروستات است. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف قهوه ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات تهاجمی را کاهش دهد هر چند این تحقیقات به صورت قطعی ثابت نشده اند.
- تستوسترون: شواهد نشان می دهد قهوه بر سطح تستوسترون آقایان سالم تاثیر منفی نخواهد داشت اما ممکن است مصرف بیش از حد قهوه به صورت موقت باعث تستوسترون شود که البته گذرا و ناچیز خواهد بود.
تاثیر بر باروری: نظرات متفاوتی در مورد تاثیر کافئین بر باروری مردان وجود دارد. در حالی که مصرف بسیار زیاد قهوه می تواند گاهی باعث پایین آمدن کیفیت اسپرم شود مصرف متعادل آن خطری ایجاد نمی کند.
راهکارهایی برای کاهش مصرف قهوه
همانطور که تا به این جای مطلب فهمیدیم ضرر قهوه تنها زمانی است که در مصرف آن زیاده روی شود و به طور کلی در صورت استفاده به اندازه هیچ موردی به عنوان عوارض خوردن قهوه وجود ندارد. از این رو در ادامه راهکارهایی آورده شده اند که به کمک آن ها می توان مصرف قهوه را کنترل نموده و ضمن لذت بردن از قهوه از فواید آن نیز بهره مند شد:
ارتقا تجربه با آسیاب قهوه
یک آسیاب قهوه تهیه کنید و با استفاده از آن همیشه از داشتن قهوه تازه آسیاب شده بهره مند شوید. قطعاً کیفیت قهوه تازه تاثیر مستقیمی بر طعم و عطر نهایی آن خواهد داشت و رضایت حسی بیشتری نسبت به قهوه از قبل آسیاب شده یا بی کیفیت ایجاد می کند و به این شکل در طی روز به تعداد فنجان های قهوه کمتری نیاز خواهید داشت.
تمرکز بر کیفیت دم آوری با قهوه ساز ترک
روش های دم آوری متفاوت طعم های متفاوتی از قهوه را استخراج می کند. قهوه ترک با روش دم آوری خاص خود تجربه ای غلیظ و پر از طعم را ارائه نموده که باعث ایجاد حس کافی بودن با مقدار کمتری از قهوه خواهد شد. در واقع با خرید قهوه ساز ترک شما می توانید فرآیند دم آوری را ساده تر و لذت بخش تر کنید و به طور معمول این دستگاه ها قهوه ای غلیظ و با طعمی قوی تر را برای شما به ارمغان می آورند و به این شکل شما نیازی به نوشیدن چندین فنجان قهوه معمولی نخواهید داشت.
ایجاد تنوع در نوشیدنی های گرم
وابستگی به یک طعم خاص می تواند منجر به مصرف بیش از حد شود. شما می توانید به جای قهوه انواع دمنوش های گیاهی و چای های مختلف را امتحان کنید. این جایگزین ها نه تنها مصرف قهوه را کاهش داده بلکه به سلامت شما نیز کمک خواهند نمود.
سخن پایانی
قهوه یک نوشیدنی محبوبی است که بسیاری از افراد از نوشیدن آن حس خوبی می گیرند و خوشبختانه مصرف به اندازه ی آن هیچ مشکلی ایجاد نمی کند. در واقع برای جلوگیری از عوارض خوردن قهوه تنها کافی است مصرف آن را کنترل نموده و سعی کنید در زمان مناسبی از روز آن را مصرف کنید. همچنین برای جلوگیری از چاق شدن سعی کنید مصرف افزودنی های پرکالری به قهوه خود را مدیریت نموده و قهوه را با طعم اصلی آن به همراه یک تکه شکلات تلخ نوش جان کنید.
آیا مصرف قهوه باعث چاقی می شود؟
خیر قهوه به تنهایی کالری کمی دارد و حتی به افزایش متابولیسم نیز کمک می کند اما افزودنی هایی چون شکر، خامه یا شیرین کننده های پرکالری باعث زیاد شدن کالری و چربی قهوه شده و در افزایش وزن نقش خواهند داشت.
بهترین زمان برای نوشیدن قهوه چه زمانی است؟
به طور معمول صبح ها و اوایل بعد از ظهر بهترین زمان برای بهره بردن از فواید انرژی بخش قهوه است و در خواب شبانه شما نیز اختلال ایجاد نمی کند. به طور کلی بهتر است از 6 ساعت قبل از خواب دیگر از مصرف قهوه خودداری شود.
آیا قهوه باعث کم آبی بدن می شود؟
کافئین دارای خاصیت ادرار آوری ملایمی است و ممکن است کمی میزان ادرار را افزایش دهد اما با این حال بدن خیلی سریع خود را با این اثر سازگار نموده و مصرف متعادل قهوه منجر به کم آبی نخواهد شد.
